Tel
E-mail
Van Galicië tot Rioja: Spaanse wijnstijlen ontdekken bij Berkhout
Op donderdag 22 oktober 2026 maakten 24 wijnliefhebbers in Restaurant De Bijzaak in Den Hoorn kennis met de verscheidenheid van Spaanse wijn. Bas Berkhout van Wijnhandel-slijterij Berkhout organiseerde de proeverij samen met Robert Handjes, wijnambassadeur van De Monnik Dranken. Tien wijnen vormden het vertrekpunt voor een avond over druivenrassen, herkomst en de invloed van wijnbereiding en rijping. Van witte wijnen uit Galicië tot de rode wijnen van Montecillo en Portia: door verschillende stijlen naast elkaar te proeven, werd duidelijk hoeveel er binnen één wijnland te ontdekken valt.
Galicië: kennismaken met albariño en treixadura
De avond begon in Galicië, in het noordwesten van Spanje. Quinta Couselo was vertegenwoordigd met Valdamor, een albariño uit Rías Baixas. In dit wijngebied speelt het Atlantische klimaat een belangrijke rol. Albariño staat bekend om zijn aromatische karakter en frisse zuren. Quinta Couselo beschrijft Valdamor met tonen van citrus, groene appel en bloemen. Daarmee bood deze eerste wijn een kennismaking met een Spaanse witte wijnstijl waarin frisheid en geur een belangrijke plaats innemen.
Daarna volgde Finca Viñoa van Pazo Casanova uit Ribeiro, eveneens in Galicië. Hier speelde treixadura de hoofdrol. Dit lokale witte druivenras is nauw verbonden met Ribeiro en wordt gewaardeerd om zijn aromatische, elegante karakter. Bij Pazo Casanova vormen inheemse witte druivenrassen de basis van het wijnbouwproject, met treixadura als belangrijkste ras. De vergelijking met de albariño liet zien dat ook binnen Galicië verschillende druiven en wijngebieden hun eigen plaats hebben. Wie Spaanse witte wijn vooral met verdejo associeert, vindt hier dus volop alternatieven.
Witte wijn: de invloed van de wijnmaker
Met Portia Verdejo uit Rueda en Montecillo Blanco Fermentado en Barrica verschoof de aandacht naar de invloed van wijnbereiding. De verdejo van Portia heeft volgens het wijnhuis een profiel met citrus, perzik en kruidige tonen, aangevuld met een licht bittertje in de smaak. Hoewel Portia vooral verbonden is met Ribera del Duero, komt deze witte wijn uit de herkomstbenaming Rueda. Ook dat onderscheid is nuttig bij het lezen van een etiket: de naam van een wijnhuis vertelt niet automatisch uit welk gebied iedere wijn afkomstig is.
Montecillo liet vervolgens een andere benadering zien. De Blanco Fermentado en Barrica is een witte Rioja waarvoor viura, tempranillo blanco en sauvignon blanc worden gebruikt. De vergisting wordt gedeeltelijk in eikenhouten vaten uitgevoerd. Daarnaast draagt contact met de fijne gistbezinksels bij aan een romiger mondgevoel en meer volume. Daarmee bood deze wijn een leerzaam contrast met de fruitige verdejo: de stijl van witte wijn wordt mede bepaald door keuzes in de kelder. Houtgebruik hoeft daarbij niet uitsluitend om een herkenbare houtsmaak te draaien; ook de structuur van de wijn speelt een rol.
Ponte da Boga: rood uit Galicië
De overstap naar rood verliep via Pizarras y Esquistos van Ponte da Boga. Deze wijn uit Ribeira Sacra is gemaakt van mencía. De naam verwijst naar de leisteen- en schistbodems van de wijngaarden waaruit de druiven afkomstig zijn.
Het wijnhuis beschrijft een combinatie van donker fruit, specerijen en zoethout met rood fruit en florale accenten. Mencía kan daarmee een andere kant van Spaanse rode wijn laten zien dan liefhebbers van uitsluitend krachtige, lang gerijpte wijnen misschien verwachten.
Tijdens de proeverij vormde het soepele fruitkarakter een passende overgang naar de rode wijnen van Montecillo en Portia.
Montecillo en Portia naast elkaar
Met Montecillo Rioja Crianza en Portia Crianza Ribera del Duero ontstond een rechtstreekse vergelijking tussen twee bekende Spaanse wijngebieden en twee verschillende wijnhuizen. Montecillo werd in 1870 opgericht in Fuenmayor en behoort tot de oudste wijnhuizen van Rioja. Het huis heeft daarmee een geschiedenis van ruim anderhalve eeuw in de regio.
Portia is gevestigd in Gumiel de Izán in Ribera del Duero. De wijngaarden liggen onder meer rond Roa, Gumiel de Izán en Gumiel de Mercado. Hier wordt tempranillo verbouwd, lokaal ook bekend als tinta del país. De regio kent een uitgesproken klimaat met lange, koude winters en kans op vorst in het voor- en najaar. Het naast elkaar proeven van de twee crianza’s maakte verschillen in wijnstijl bespreekbaar.
Zo werd de vergelijking concreter dan een algemene beschrijving van Rioja of Ribera del Duero: uiteindelijk komen herkomst en de keuzes van de producent samen in het glas.
Wat vertellen crianza, reserva en gran reserva?
Met Montecillo Reserva en Gran Reserva kwam ook het onderwerp rijping aan bod. De aanduidingen op het etiket verwijzen in Rioja naar vastgelegde minimale rijpingsperioden. Voor rode crianza geldt minimaal twee jaar rijping, waarvan minstens één jaar op eikenhout. Reserva vraagt minimaal drie jaar, met minstens één jaar op vat en zes maanden op fles. Voor rode gran reserva geldt minimaal vijf jaar, waarvan minstens twee jaar op vat en twee jaar op fles.
Deze termen helpen om de stijl van een wijn beter in te schatten. Tijdens de ontwikkeling kunnen naast fruit en hout ook rijpingsaroma’s ontstaan, zoals leer, tabak en gedroogd fruit. De reserva en gran reserva boden gelegenheid om die ontwikkeling te bespreken. De vergelijking hielp bovendien om persoonlijke voorkeuren te herkennen: de ene liefhebber zoekt vooral fruit, terwijl een ander juist de aroma’s waardeert die met langere rijping ontstaan.
Triennia als opvallende favoriet
Ook Triennia de Portia maakte deel uit van de laatste reeks. Voor deze tempranillo selecteert Portia druiven uit zijn beste wijngaarden. De wijn rijpt op Frans eikenhout en wordt door het huis omschreven als krachtig en evenwichtig, met rijp zwart fruit, zoethout, cacao en geroosterde tonen. Volgens Robert Handjes had iedere wijn zijn eigen liefhebbers, maar viel Triennia bijzonder goed in de smaak.
De betrokkenheid van de deelnemers bleek gedurende de hele avond uit de vele vragen. Bas Berkhout, zijn vrouw en een medewerker droegen bij aan de ontvangst. Hammen, droge worst, verschillende kazen en pizzapunten begeleidden de wijnen. Daarmee bracht de avond kennis en proeven bij elkaar: tien wijnen gaven de aanwezigen nieuwe aanknopingspunten om Spaanse wijn te herkennen, te vergelijken en hun eigen voorkeur verder te ontdekken.
